FOSFORUS-FOSFORESANS ve FİLOZOF TAŞI

En son güncellendiği tarih: Nis 17


İngiliz yazar John Evelyn 1681'de yüzüne bir simyager tarafından icat edilen parlayacı bir madde sürdü. Aynaya döndü baktı ve şaşırdı. Daha sonra günlüğüne, yüzünün büyük ve göz alıcı bir tatlı su balığı benzeri garip bir görünüşe büründüğünü yazdı. Bu ürkütücü maddeyi Londra Kraliyet Derneği üyesi Doktor Frederick Slare'den temin etmişti. Frederick Slare ve Robert Boyle tarafından, tüm canlı maddelerin "erdemler" ya da "hayvan ruhları" na göre empoze ettiği düşünülen, simyasal araştırmalar sonucunda ortaya çıkmıştı. John Evelyn doğal felsefe hakkında yeterince bilgisi olduğundan bu hilekar maddenin doğaüstü olmadığını anlamıştı. Sonunda Evelyn, hile'nin sözde "lapis illuminabilis" parlayan taşa bağlı olduğunu fark etti. Evelyn yüzü boyamak ve ilaç olarak tüketmek için maddenin yeterince güvenli olduğunu düşündü. Bu konuda Robert Boyle'da tavsiye edince, maddeyi bir bardak birayla karıştırdı ve içti. Sağlık açısından beklenen faydaları gördüğünü belirtti. Bu ürkütücü parlayan madde, sadece kimyasal bir deney değil, aynı zamanda insan idrarından yapılmış bir ilaçtı.



Joseph Wright of Derby, The Alchemist Discovers Phosphorus, 1771.


Evelyn'in gözlemlediği olay tam olarak neydi? 1681 yılında kullanılan parlayıcı madde, günümüzde fosforesans olarak bilinen olgunun erken bir örneğidir. Fosforesans "ışık taşıyıcı" anlamında Yunanca fosfor kelimesinden gelir. İlginç olan, Eski Ahit'te Şeytan'ı tanımlamak için aynı kelimenin kullanılmasıdır. İncil Latince'ye çevrildiğinde, fosfor kelimesi daha tanıdık olan ve kişinin kalite özelliğini niteleyen şeytani "Lucifer"e dönüşmüştür. Beyaz fosfor oksijenle karşılaştığında, kemilüminesans olarak bilinen ve ışık saçan kimyasal bir reaksiyon verir. Muhtemelen John Evelyn'in durumunda fosfor, hafif yeşilimsi bir parlaklık yayan oksidasyona uğramıştır. 1680 yılında simyasal yolla fosforlu bir bileşik üreten Robert Boyle deney hakkında not defterine şunları yazmıştır. Elde ettiğim bileşik o kadar tuhaf bir şekilde parladı ki, bakakaldım ve içinde bir tuhaflık, güzellik ve korku dolu bir karışım vardı.

0 görüntüleme

 © 2018 by Yüksel İnel / All rights reserved